Jedną z najbardziej charakterystycznych cech Odessy, to oczywiście obecność ciepłego morza. Z wyjątkiem okolic portu cała linia brzegowa Odessy, a jest to około 30 kilometrów, zajęta jest przez piaszczyste plaże. Są one bardzo wygodne dla turystów ze względu na ich szerokość. Większość z nich to sztuczne plaże usypane w latach 60 – tych i 70 – tych XX wieku. Wcześniej linia brzegowa była wąskim pasem piasku i kamieni nad którym wznosiło się urwisko. W centrum historycznym miasta nie ma mozliwości zejścia na plażę ze względu na to, że miasto rozwijało się od strony portu, który zajmuje w chwili obecnej ogromną powierzchnię.

Dzięki temu, że odeski zalew jest ogromny, w mieście powstało wiele plaż, które różnią się od siebie infrastrukturą, oferowanymi rozrywkami, a nawet czystością. Każda z nich ma swój wyjątkowy urok. Część z nich jest niestety prywatna i korzystanie z nich jest płatne. Interesujące jest to, że plaże nie budowano z myślą o turystach. Odessa regularnie traciła część swojego terytorium w skutek zapadających się urwisk. Trzeba było zabezpieczyć brzeg i stąd zasadzone na urwiskach drzewa i falochrony. Dzięki temu, oprócz tego, że brzegi zostały zabezpieczone, Odessa uzyskala bezpieczny i wygodny dostęp do swoich plaż. W historii Odessy zdarzały się również przypadki znikania plaż. Niegdyś w okolicy Karantinnego mola znajdowała się plaża, którą mieszkańcy miasta nazywali plażą Austriacką. Sowiecka władza nazwała plażę czarnomorską. W czasie, gdy port był poszerzany plaża została zlikwidowana.

Plaża Fontanka znajduje się na terenie kurortu popularnego wśród osób cierpiących na dolegliwości płuc oraz systemu nerwowego. Warunki przyrodnicze, morskie powietrze i morski klimat pozwolają pomóc w leczeniu tych dolegliwości. Z plaż, które znajdują się tutaj, korzystają głównie zwolennicy cichego i spokojnego wypoczynku. W pobliżu plaży znajduje się jedno z największych centrów handlowo – rozrywkowych na Ukrainie, Riwiera.

Kolejną plażą wartą odwiedzenia, jest  plaża Kryżanowka. Jest tutaj bardzo cicho i spokojnie. Odwiedza ten rejon bardzo wielu mieszkańców Odessy. Domy miejscowych mieszkańców charakteryzują się tym, że praktycznie w każdym z nich, w ogrodzie, rosną piękne, pachnące kwiaty. Wokół plaży znajduje się mnóstwo małych kawiarni i restauracji. Wiele hoteli i pensjonatów dodatkowo proponuje swoim gościom bezpłatne korzystanie z leżaków i parasoli plażowych. Funkcjonują wypożyczalnie rowerów, dzięki czemu można wybrać się na wycieczkę wzdłuż linii brzegowej, której szerokość w tym miejscu wynosi około 40 metrów i ciągnie się na kilka kilometrów. Na horyzoncie widoczne są statki przycumowane w odeskim porcie.

Kolejna plaża to Luzanowka. Położona jest w okolicy rejonu Pieresyp, przy wjeździe do dużego rejonu mieszkalnego znanego pod nazwą osiedle Kotowskiego. Przez wiele lat był on miejscem wypoczynku dla miejscowych. W ostatnim czasie plaża staje się coraz bardziej popularna. Nazwa plaży pochodzi od nazwiska historycznego właściciela terenów generał – majora Fomy Luzanowa, który zasłynął w wojnach z Napoleonem oraz Turkami. Za rządów w Odessie kniazia Woroncowa generał otrzymał za wierną służbę, 18 hektarów ziemi. Wnuk generała, Michaił, planował uczynić z tych rejonów raj dla zwolenników wypoczynku na plaży. Planowano ogromne inwestycje, jednak plany zostały zniwelowane przez wybuch rewolucji. Na początku XX wieku Michaił Luzanow wybudował małą posiadłość na wzniesieniu znajdującym się nad plażą, jednak po objęciu władzy w Odessie przez bolszewików, musiał emigrować z kraju. Na terenie posiadłości w późniejszych latach wybudowano obóz dla pionierów pod nazwą Młoda gwardia. Od 1927 roku w kierunku Luzanowki uruchomiono linię tramwajową i plaża stała się jeszcze bardziej popularna. W przeciwieństwie do innych odeskich plaż, zejście na plażę jest bardzo łagodne. Nie ma również falochronów, woda jest bardzo czysta, brak jest ogrodzeń między plażowymi strefami. Wzdłuż plaży ciągnie się piękny Luzanowski park. W czasach sowieckich na trasie Odessa – port – Luzanowka pływał statek wycieczkowy.

  

Po drugiej stronie odeskiego portu znajduje się plaża Langeron. Jest to jedna z pierwszych plaż w Odessie. W miejscu tym na początku XIX wieku znajdował się domek letniskowy grafa Langerona, gdzie w swoim czasie odbywało się mnóstwo bali i zabaw. Z tamtych czasów pozostał do dzisiaj łuk zbudowany w 1830 roku, z napisem ЛАНЖЕРОНЪ, znajdujący się przy końcu parkingu dla samochodów. Graf Langeron przekazał swoją działkę miastu pod warunkiem zagospodarowania na niej pierwszej, miejskiej plaży. W 1920 roku, bezpośrednio przy wejściu na plażę pojawiły się schody i charakterystyczne białe kule, będące współcześnie wizytówką plaży Langeron. Plaża wtedy nie wyglądała tak jak dzisiaj, była wąska i kamienista, a dodatkowym problemem było strome zbocze grożące osunięciem. W latach sześćdziesiątych XX wieku zbocza zrobiono bardziej łagodnymi, wybudowano falochrony i poszerzono samą plażę. Radziecka mania zmieniania nazw nie ominęła również Langeron. Plaża nosiła wtedy nazwę Komsomolskaja, a napis na łuku usiłowano zamalować. Większość mieszkańców Odessy uważa tą plażę za najczystszą w mieście. Na terytorium plaży znajduje się delfinarium Nemo, gdzie każdego dnia, z wyjątkiem poniedziałku, odbywają się przedstawienia. Delfinarium zostało otwarte w 2005 roku i jest jedynym na Ukrainie delfinarium otwartym przez cały rok. Obecnie jest to ogromny rozrywkowy kompleks, który składa się z hotelu, kilku restauracji, strefy plażowej i oczywiście delfinarium. Współpracuje on z podobnymi kompleksami z Rosji, Białorusi, Mołdawii, Kazachstanu. Można tutaj nie tylko być świadkiem show, ale również popływać z delfinami pod opieką doświadczonych instruktorów. Dodatkową atrakcją jest otwarte 9 czerwca 2007 roku oceanarium, w którym przedstawiono mnóstwo gatunków ryb morskich i oceanicznych.

W lipcu 2017 roku na plaży Langeron pojawiła się ciekawa rzeźba, której autorem jest ukraiński rzeźbiarz i architekt Michaił Rewa. Rzeżba nosi nazwę Dom słońca i jej prototypem były stare drzwi, które przez półtora wieku zdobiły wejście do frontowych drzwi na ulicy Richelieu 21. Według pomysłu autora, słońce o świcie wchodzi do Odessy przez otwarte drzwi położone nad samym morzem.

Wychodząc z plaży w kierunku centrum miasta, znajdziecie się w przepięknym parku im. Tarasa Szewczenki. Warto nadmienić, że plaża Langeron jest drugą co do popularności plażą w Odessie, zaraz po słynnej Arkadii.

  

 Za plażą Langeron znajduje się kolejna, położona w kolorytnym rejonie śródmieścia Odessy, plaża Otrada. Podobnie jak w przypadku plaży Langeron, na plażę Otrada można przedostać się, od strony Franuskiego bulwaru, pod charakterystycznym łukiem, który został zbudowany na początku XX wieku. Właścicielem ziemi w tym rejonie był pewien grecki handlarz, a jego domek letniskowy przybrał nazwę Willa Otrada i stąd napis na jednym z ogromnych kamieni znajdujących się na plaży, który stał się bohaterem wielu fotosesji wśród turystów, jak i mieszkańców Odessy. W swoim czasie okolice dzisiejszej plaży zajmowali miejscowi rybacy i dopiero pózniej powstały kąpieliska.

Na plażę można dostać się, oprócz tradycyjnego zejścia po schodach, za pomocą kolejki linowej, tak zwanej kanatnej dorogi, która stała się kolejnym charakterystycznym symbolem miasta. Kolejka powstała w 1971 roku i łączy plażę z Francuskim bulwarem. Kolejka ma długość 425 metrów i trasę pokonuje w około 5 minut. Jadąc w jednym z 62 kolorowych wagoników możemy z góry podziwiać cudowny widok morza Czarnego i odpoczywających na plaży mieszkańców Odessy i turystów. Zejście na plażę Otrada, podobnie jak w przypadku plaży Langeron, charakteryzowało się bardzo stromym zboczem, jednak poradzono sobie z tym w latach sześćdziesiątych XX wieku, budując falochrony oraz schody, sadząc drzewa, poszerzając teren plaży. Z prawej strony plaży Otrada znajduje się jachtklub, który istnieje w Odessie od 1875 roku.

Kolejną plażą jest plaża Delfin. Jest to niewielka, aczkolwiek bardzo szeroka plaża, nad którą wznoszą się przepiękne zielone urwiska. Przy sanatorium Magnolia można skorzystać ze specjalnej podziemnej windy z tunelem, którym można dojść na plażę. Bajeczny tunel udekorowany jest przepiękną mozaiką i ma długość około 200 metrów. Dla gości sanatorium przejazd windą jest bezpłatny. Winda i tunel otwarte są tylko w okresie sezonu letniego. Obecnie, na terenie przylegającym do terenu sanatorium Magnolia, budowane są budynki mieszkalne i chodzą słuchy o całkowitym wyburzeniu głownego korpusa sanatorium. Nie wiadomo również, co będzie ze wspomnianym wcześniej bajecznym tunelem. Inwestor obiecał jednak, że tunel nie zostanie wyburzony.

  

Czas na plażę Arkadia. Jest to plaża z najlepiej rozwiniętą infrastukturą i równocześnie najczęściej odwiedzana. Dojście na plażę jest bardzo łagodne w przeciwieństwie do innych plaż znajdujących się w Odessie. Znaleźć można tutaj niezliczoną ilość punktów rozrywki zarówno dla najmłodszych, jak i dla dorosłych. Wokół znajdziemy mnóstwo restauracji oraz barów szybkiej obsługi. Plaża jest w całości piaszczysta. Wieczorem zmienia się ona w centrum nocnego życia miasta. Znajdują się tutaj najmodniejsze nocne kluby, takie jak np. Itaka, Bono czy Ibiza, których ceny mogą zaskoczyć bardzo wielu. Z punktu widzenia współczesnego biznesu, Arkadia stała się symbolem rozkoszy i przepychu. Nie oznacza to jednak, że w Arkadii całkowicie zatracono jej historyczne korzenie. W końcu głównej alei znajdują się białe schody prowadzące na Gagarińskie płato. Schody te pamiętają jeszcze stopy grafiń, kniaziów i baronów. Nazwa Gagarińskiego płato pochodzi oczywiście nie od nazwiska znanego radzieckiego kosmonauty, lecz od nazwiska właścicieli tych okolic w XIX wieku. Na Gagarińskim płato znajduje się również piękna ormiańska cerkiew. Została poświęcona w 1995 roku. Warto wspomnieć, że ziemię pod jej budowę wydzielono dwa lata wcześniej. Pierwszy ormiański kościół w Odessie został wybudowany w 1844 roku i znajdował się na skrzyżowaniu ulic Bazarnej i Ekaterinińskiej. W czasie II wojny światowej kościół został całkowicie zniszczony, a na jego miejscu zbudowano budynek mieszkalny.

Plaża 8 stacji Wielkiej fontanny znajduje się niedaleko plaży Arkadia. Jeszcze całkiem niedawno można było swobodnie dojść do niej piechotą, jednak w związku z budową nowych pensjonatów i hoteli, przejście zostało chwilowo zamknięte. Nazwa Wielka fontanna pochodzi od dużej ilości niewielkich źródeł wyciekających z katakumb a leżących wzdłuż całego wybrzeża. W okolicach plaży znajduje się bardzo dużo kompleksów uzdrowiskowo - rekreacyjnych.

Kolejną plażą jest niewielka plaża Złoty brzeg, przy której znajduje się również mnóstwo kawiarni i restauracji. Znajduje się ona w okolicy 16 stacji Wielkiej fontanny. Nazwy stacji związane są z pierwszym w Odessie tramwajem. 1 stacja Wielkiej fontanny była przy Kulikowym Polu, a 16 w okolicy plaży Złoty brzeg. Plaża zawsze była uważana za jedną z piękniejszych plaż Odessy. Istnieje kilka wersji pochodzenia nazwy plaży. Pierwsza mówi o tym, że plaża ta była jedną z nielicznych plaż z niesamowicie czystym i złocistym piaskiem. Inna wersja mówi o tym, że w pobliży plaży znajdowały się wyjścia z katakumb, którymi wyprowadzano na tureckie statki porwane kobiety, pobierając za to opłatę w złocie. Jeszcze jedna wersja wspomina o tureckim statku wypełnionym złotem, który rozbił się w pobliżu plaży. Problemem plaży były osuwiska, musiano zmienić nawet trasę tramwaju. Dopiero w latach sześćdziesiątych XX wieku zbudowano betonowe falochrony oraz schody. Spacer promenadą wzdłuż plaży Złoty brzeg jest według mnie obowiązkowym punktem wycieczki dla tych, którzy uwielbiają takie spacery.

  

Monastyrska plaża znajduje się w pobliżu niewielkiego cypla. Nazywana jest również plażą Popowską. Nazwa pochodzi od znajdującego się niedaleko męskiego monastera. Plaża uważana jest za idealne miejsce dla odpoczynku z dziećmi. Możecie podziwiać tutaj niesamowite widoki i wyobrazić sobie, jak mogły wyglądać okolice Odessy jeszcze przed jej powstaniem. Plażę otaczają dzikie urwiska i spalona słońcem trawa.

Kolejna plaża leżąca wzdłuż ulicy Dacza Kowalewskiego znajduje się w pobliżu muzeum bohaterskiej obrony Odessy - memoriału 411 baterii i często nazywana jest plażą Dacza Kowalewskiego. Historia ulicy Dacza Kowalewskiego związana jest z wodociągami Odessy. Odessa od momentu jej powstania oraz przez pierwsze dziesięciolecia rozwoju musiała walczyć z problemem dostarczenia wody do miasta. Początkowo mieszkańcy Odessy byli zmuszeni korzystać z wody deszczowej. Na przełomie XVIII i XIX wieku na południowy – zachód od Odessy, na wybrzeżu powstały trzy małe wsie. Powstały one w miejscu gdzie były dostępne źródła wody pitnej. Wsie zaczęto nazywać Wielką, Średnią oraz Małą fontanną. Stały się one głównym źródłem wody dla całego miasta. Początkowo wodę dostarczano za pomocą zaprzężonym w konie wagonów, co było zajęciem ciężkim i pracochłonnym. Problem dostawy mogło rozwiązac jedynie wybudowanie wodociągu. Bogaty kupiec Kowalewski, w latach czterdziestych XIX wieku, wybudował w okolicy Wielkiej Fontanny specjalną wieżę dla wydobycia wody oraz podziemny tunel o długości około dwunastu kilometrów. W pobliżu ulicy Staroportofrankowskiej i Dużej Arnauckiej wybudowano zbiornik na wodę, z którego konnymi powozami woda była rozwożona po mieście. Pierwsza dostawa miała miejsce 15 lutego 1853 roku. Kowalewski otrzymał tytuł honorowego obywatela miasta, które było przekazywane wszystkim jego potomkom w linii męskiej. Obok wieży rodzina Kowalewskich wybudowała dla siebie dom. Niestety, ilość wody zmniejszała się i przedsiębiorstwo Kowalewskiego zaczęło upadać i popadać w zadłużenie, w skutek czego założyciel popełnił samobójstwo w końcu lat sześćdziesiątych XIX wieku. Po objęciu władzy w Odessie przez oddziały Armii Czerwonej potomkowie Timofieja Kowalewskiego emigrowali za granicę. W latach trzydziestych XX wieku wieżę służącą do wydobycia wody zburzono tłumacząc to tym, że może ona być punktem orientacyjnym dla wrogiej artylerii w czasie działań wojennych. Wybrzeże w pobliżu Daczy Kowalewskiego jest unikalnym miejscem. Jest to rejon małych rybackich domków, w których zamieszkiwali miłośnicy rybołóstwa. Współcześnie ich właściciele bardzo często wynajmują domki przyjeżdżającym turystom.

Warto wspomnieć, że wzdłuż linii brzegowej, od plaży Langeron do Arkadii, biegnie tzw. trasa zdrowia. Jest to betonowa uliczka, z której korzystają zarówno rowerzyści jak i zwolennicy joggingu. Trasa zdrowia powstała w latach 60 – tych XX wieku. Długość trasy to około 6 kilometrów. Trasa w całości pokryta jest asfaltem i nie wolno poruszać się po niej pojazdom mechanicznym. Jedyne pojazdy korzystające z niej to, oczywiście oprócz rowerów i rolek, pojazdy napędzane elektrycznie. Przy trasie znajduje się kilka placów do ćwiczeń. Niektóre z nich zostały jeszcze wybudowane w czasach Związku Radzieckiego. Współcześnie również powstało kilka podobnych placów, które służą do gry w koszykówkę, siatkówkę, piłkę nożną. Warto nadmienić, że dla rowerzystów wyodrębniona jest specjalna droga rowerowa.

  

Tekst pochodzi z książki Borysa Tynki - "Przewodnik po Odessie"